İnternette İleri Düzey Arama ve Bilgi Doğrulama Teknikleri
Bilişim Teknolojileri-6 3. Tema: Bilgisayar Ağları ve İletişim Hafta 10

İnternette İleri Düzey Arama ve Bilgi Doğrulama Teknikleri

1 hafta önce · Aykut AKMAN · ~12 dk okuma · 4,6 B görüntüleme
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ders Kazanımı
📌 Kazanım Kodu: BTY.6.3.1
İnternet ile amacına uygun olarak çalışabilme.
Yapay Zeka & MEB Uyumlu Doğrulanmış Kaynak

İnternette İleri Düzey Arama ve Bilgi Doğrulama!

Arama motorları, internette istediğimiz bilgileri bulmak için en çok kullandığımız araçlardır. Doğru ve etkili bir şekilde arama yapmayı öğrenmek, araştırma yapırken bize büyük kolaylık sağlar. İşte arama motorlarını daha etkili kullanabilmeniz, arama sonuçlarını filtreleyebilmeniz ve doğru bilgiye ulaşıp ulaşmadığınızı teyit edebilmeniz için güçlü ipuçları!


1. Arama Motoru Filtreleri (Haberler, Görseller ve Videolar)

Araçlar menüsü ile zamana, boyuta, lisansa ve süreye göre arama
📰 1. Haberler

“Haberler” sekmesiyle, güncel olaylar ve haberler hakkında bilgi alabilirsiniz. Bu sekme, özellikle gündemdeki konular hakkında bilgi almak isteyenler için kullanışlıdır. Araçlar seçeneği tıklanarak "Son 24 saat", "Son 1 hafta", "Son 1 ay" gibi zaman filtreleri uygulayabilir; sonuçları "Alaka düzeyine göre" veya "Tarihe göre" sıralayabilirsiniz.

Haberler Google İleri Düzey Arama
🖼️ 2. Görseller

Google arama motorunda "Görseller" sekmesi, yalnızca görsel sonuçları görmenizi sağlar. Araçlar seçeneğine tıklanarak şu filtreler uygulanır:

Görseller İleri Düzey Arama
📐 Boyut: Görselleri "Küçük", "Orta", "Büyük" olarak filtreler. Büyük afiş çalışmaları için "Büyük" seçilir.
🎨 Renk: Belirli bir renge veya siyah-beyaz görsellere odaklanmanızı sağlar.
⚖️ Kullanım Hakları: "Creative Commons lisanslı" görselleri seçerek telifsiz içerik bulmanızı sağlar.
🧩 Tür: "Küçük resim", "Çizimler", "Simgeler" veya "GIF'ler" türünde görselleri ayırır.
⏱️ Zaman: Aradığınız görselin yüklenme tarihine göre (Son 24 saat, Son 1 hafta vb.) güncel fotoğrafları getirir.
🎬 3. Videolar

"Videolar" sekmesinde Araçlar menüsü seçilerek; Süre (Kısa <4 dk, Orta 4-20 dk, Uzun >20 dk), Zaman, Yüksek Kalite (720p/1080p), Kaynak (Örn: YouTube) ve Altyazı (CC) durumuna göre sonuçlar spesifik hale getirilir.

Video İleri Düzey Arama

2. Doğru Anahtar Kelimeler ve Arama Operatörleri

Tırnak, eksi, site:, filetype: ve intitle: komutlarıyla arama yapmak
📌 4. Doğru Anahtar Kelimeleri Seçmek

"köpek bakımı" yerine "köpek bakımı nasıl yapılır" gibi detaylı ifadeler seçin.

Doğru anahtar kelime seçimi
💬 5. Çift Tırnak Kullanarak Arama Yapma (" ")

Birden fazla kelimelik ifadeyi kalıp olarak aratır (Örn: "dünya haritası").

Çift tırnakla arama
➖ 6. Eksi (-) İşareti İle Gereksizleri Çıkarma

Aradığınız konuyla ilgisiz kelimeleri aramadan çıkarır (Örn: yıldız -futbol).

Eksi ile arama
🌐 7. Site İçinde Arama Yapma (site:)

Sadece tek bir internet sitesindeki bilgileri arar (Örn: site:meb.gov.tr).

site: komutu ile arama
📄 8. Dosya Türüne Göre Arama (filetype:)

Sadece PDF veya DOCX dosyalarını bulur (Örn: filetype:pdf tarih).

filetype: ile arama
🎙️ 9. Görsel ve Sesli Arama

Mikrofona konuşarak veya "Görselle Ara" özelliğiyle fotoğraf yükleyerek arama yapma.

Görsel ve sesli arama
🗣️ 10. Doğal Dil Soruları ile Arama Yapma

Arama motoruna soru sorar gibi yazın (Örn: "Denizlerin tuzlu olmasının sebebi nedir?").

Doğal dil ile arama
🏷️ 11. Başlıkta Arama Yapma (intitle:)

Aradığınız kelimenin sadece sayfa başlığında (title) geçmesini sağlar.

intitle:"yapay zeka" -> Sayfa başlığı sadece yapay zeka olanları getirir!

3. Bilginin Doğruluğunu Teyit Etme ve Web 2.0 Araçları

Doğrulama kontrol listesi, eleştirel bakış açısı ve EBA akran değerlendirmesi
 Doğru Bilgiye Ulaşmak İçin 4 Adımlı Kontrol Listemiz:
1. Kaynağı Kim?: Bilgiyi kim yazmış? Resmi bir kurum (gov.tr/edu.tr) mu yoksa reklam amaçlı bir blog mu?
2. Yayınlanma Tarihi: Haber güncel mi yoksa eski bir olay yeniymiş gibi mi sunulmuş?
3. Yayın Amacı: Gerçekten bilgilendirmek mi yoksa tıklama (clickbait) almak mı?
4. Çapraz Doğrulama: Bilgi diğer bağımsız ve tanınmış haber/akademik kaynaklarda geçiyor mu?
 Web 2.0 Araçlarıyla Dijital Ürün Oluşturma ve EBA Paylaşımı:

Doğru bilgiye ulaşma kurallarını içeren dijital bir afiş veya broşür hazırlamak için Web 2.0 araçlarını (Canva vb.) kullanabilirsiniz. Oluşturduğunuz içerikleri EBA üzerinden paylaşın ve arkadaşlarınızın paylaşımlarını Akran Değerlendirme Formu ile tarafsızca puanlayın!

 Frayer Modeli ile İleri Düzey Arama:
Tanımı: Operatörler ve filtreler ile doğru ve güvenilir bilgiye zaman kaybetmeden ulaşmaktır.
Özellikleri: Zaman kazandırır, sahte içerikleri eler, net sonuçlar sunar.
Örnekler: `site:meb.gov.tr`, `filetype:pdf`, `intitle:"tarih"`.
Örnek Olmayanlar: Rastgele kelimeler yazıp çıkan ilk bilgiye sorgulamadan inanmak.
🎨

Sıra Sende! İleri Düzey Arama Etkinliğini Tamamla!

Arama motoruna site:meb.gov.tr filetype:pdf intitle:"bilişim" yazarak arama yap! Çıkan resmi belgeyi Bilgi Doğrulama Kontrol Listesi ile incele ve Web 2.0 aracı ile özetleyip EBA'da arkadaşlarınla paylaş! 🚀

Ders Kaynakları & Dökümanlar

Ders Sunumları

Arama Motorları ile İleri Düzey Arama Yapma

Önceki Ders Hafta 9
İletişim Teknolojileri ve İletişim Süreci
Hafta 11 Sonraki Ders
Bilişim Etiği, Güvenlik Önlemleri ve Siber Zorbalıktan Korunma Yolları

Yorumlar (0)

Bu içerik size yardımcı oldu mu?

Sorularınızı, önerilerinizi veya konuyla ilgili deneyimlerinizi aşağıda paylaşabilirsiniz.