Dijital Ortamlarda Gizlilik ve Güvenlik
Bilişim Teknolojileri-5 4. Tema: Bilişim Etiği ve Siber Güvenlik Hafta 19

Dijital Ortamlarda Gizlilik ve Güvenlik

1 hafta önce · Aykut AKMAN · ~16 dk okuma · 4,4 B görüntüleme
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ders Kazanımı
📌 Kazanım Kodu: BTY.5.4.2
Dijital ortamlarda gizlilik ve güvenlik önlemlerini yönetebilme.
Yapay Zeka & MEB Uyumlu Doğrulanmış Kaynak

İnterneti; ders araştırması, oyun, video izleme, sosyal medya ve alışveriş gibi birçok amaçla kullanırız. Dijital ortamlar faydalıdır ama her zaman tamamen güvenli değildir. Bu derste; dijital ortamlarda karşılaşabileceğimiz gizlilik ve güvenlik risklerini tanıyacak, bu risklere karşı doğru önlemleri belirleyeceğiz.

Gizlilik Bütünlük Erişilebilirlik Güçlü Şifre 2 Adımlı Doğrulama Kimlik Hırsızlığı

⚠️ Dijital Ortamlarda Karşılaşabileceğimiz Güvenlik Tehditleri

Zararlı Yazılımlar konusunu pekiştirmek için aşağıdaki yazıyı da inceleyebilirsin:

🌐 Hangi Dijital Ortamda Hangi Riskler Olabilir?

Her dijital ortamda farklı risklerle karşılaşabiliriz. Bu nedenle “Hangi bilgiyi nerede paylaşıyorum?” sorusu çok önemlidir.

📸 Sosyal Medya

Sahte hesaplar, izinsiz fotoğraf paylaşımı, herkesin görebileceği paylaşımlar.

🎮 Oyun Platformları

Hesap çalma, sahte hediye linkleri, tanımadık kişilerden gelen mesajlar.

🛒 E-Ticaret

Sahte site, yanlış ödeme sayfası, güvenilir olmayan satıcılar.

🏦 Çevrim içi Bankacılık

Sahte giriş ekranı, kimlik avı (phishing), güvenli olmayan bağlantılar.

🧩 Bilgi Güvenliğinin Temel Bileşenleri: Gizlilik, Bütünlük, Erişilebilirlik

Kısa uygulama: “Sahte linke tıklama” hangi bileşeni etkiler? (Gizlilik) Peki Security mi Safety mi? (Genelde Security)

👤 Kişisel Veri Nedir? Neleri Paylaşmamalıyız?

Kişisel veri, bir kişiyi tanımlayan veya tanınmasını kolaylaştıran bilgidir. Dijital ortamda bazı bilgileri paylaşmak güvenli değildir ve ileride sorunlara yol açabilir.

🛡️ Temel Gizlilik ve Güvenlik Önlemleri

Riskleri tanımak yeterli değildir. Asıl önemli olan, doğru önlemleri seçip uygulamaktır.

🔑 Güçlü Şifre Oluşturma

En az 8–10 karakter; büyük-küçük harf, rakam ve sembol içersin. Kolay tahmin edilen bilgiler (doğum yılı gibi) kullanılmasın.

📲 İki Faktörlü Doğrulama (2FA)

Şifreye ek olarak telefon/uygulama kodu ister. Hesabın ele geçirilmesini zorlaştırır.

🔒 HTTPS ve Kilit Simgesi

Adres çubuğunda kilit simgesi ve HTTPS olması, bağlantının daha güvenli kurulduğunu gösterir.

📶 Herkese Açık Wi-Fi Dikkat

AVM/kafe gibi yerlerde açık ağlarda şifre, kimlik, ödeme bilgisi girmek risklidir. Zorunlu değilse yapma.

Güçlü Şifre Oluşturma konusunu pekiştirmek için aşağıdaki yazıyı da inceleyebilirsin:

🧠 Senaryo Kartları: Hangi Bileşen İhlal Edildi?

Aşağıdaki örneklerde hangi bileşenin (Gizlilik/Bütünlük/Erişilebilirlik) ihlal edildiğini bulalım ve bir önlem yazalım.

Bir şirketin müşteri bilgileri yanlışlıkla internete sızdı.
Gizlilik Security
Hangi bileşen?
Gizlilik
Security / Safety
Security
Alınacak önlem
Erişim izinlerini düzenlemek, paylaşımı sınırlamak, güçlü güvenlik ayarları kullanmak.
Önemli bir dosya izinsiz değiştirildi.
Bütünlük Security
Hangi bileşen?
Bütünlük
Security / Safety
Security
Alınacak önlem
Dosya izinlerini kontrol etmek, güvenilir hesap kullanmak, değişiklik kayıtlarını takip etmek.
Bir web sitesine erişim kesildi, site açılmıyor.
Erişilebilirlik Security
Hangi bileşen?
Erişilebilirlik
Security / Safety
Security
Alınacak önlem
Güvenilir hizmet kullanmak, yedek plan hazırlamak, saldırılara karşı koruma önlemleri almak.
Öğretmen ipucu: Gruplar tabloya kendi seçtikleri dijital ortamdan (sosyal medya/oyun/e-ticaret) örnek ekleyebilir.

🤖 Yapay Zekâ Araçlarını Kullanırken Nelere Dikkat Etmeliyiz?

✅ Güvenli kullanım

Genel sorular sor, özel bilgileri çıkar, şüpheli linkleri açma, doğruluk kontrolü yap.

⚠️ Riskli kullanım

Şifre/kod yazmak, konum paylaşmak, kişisel belge/fotoğraf yüklemek.

🧾 Grup görevi

“Yapay zekâ araçlarını güvenli kullanma” için 5 maddelik poster metni hazırla.

©️ Telif Hakkı ve Creative Commons (CC)

İnternetten aldığımız görsel, metin ve müzikler telif hakkıyla korunabilir. Bu nedenle içerik kullanmadan önce izin ve lisans bilgilerini kontrol etmek gerekir. Creative Commons (CC) lisansları, içerik sahibinin hangi koşullarda izin verdiğini gösterir.

📌 Kaynak göster

Uygunsa bile çoğu içerikte kaynak belirtmek gerekir. Bu, emeğe saygıdır.

🌍 CC içerik kullan

Özgürce kullanılabilecek materyallerin lisans şartları daha nettir.

🤝 Dijital etik

Başkalarının haklarına saygı göstermek; doğru ve sorumlu dijital vatandaşlıktır.

Telif Hakları konusunu pekiştirmek için aşağıdaki yazıyı da inceleyebilirsin:

✅ Hızlı Kontrol Listesi (Ders Sonu)

Aşağıdaki maddelerden “Evet” sayın arttıkça dijital ortamlarda daha güvenli hareket ediyorsun.

Son söz: Dijital dünyada güvenli olmak; hem doğru araçları kullanmak (security) hem de doğru davranmak (safety) demektir.

Ders Kaynakları & Dökümanlar

Ders Sunumları

Dijital Ortamlarda Gizlilik ve Güvenlik Ders Sunumu

Önceki Ders Hafta 19
Güçlü Şifre Oluşturma Kuralları
Hafta 20 - 21 Sonraki Ders
Yapay Zekâ Kullanım Alanları ve Alt Dalları

Yorumlar (0)

Bu içerik size yardımcı oldu mu?

Sorularınızı, önerilerinizi veya konuyla ilgili deneyimlerinizi aşağıda paylaşabilirsiniz.