İnternet Adresleri (URL) Nedir?
İnternet adresleri (URL), bir web sitesine ulaşmak için kullandığımız benzersiz adreslerdir. Aşağıdaki EBA örnek adresini inceleyelim:
Bu adresi parçalara ayırarak inceleyelim:
🔐 Protokol
Adresin başındaki https:// kısmıdır. Tarayıcının siteyle nasıl iletişim kuracağını belirler. https olan adreslerde bilgiler şifrelenir ve daha güvenlidir.
🌐 WWW
World Wide Web ifadesinin kısaltmasıdır. “Dünya Çapında Ağ” anlamına gelir. İnternetteki web sayfalarının bulunduğu büyük bilgi ağıdır.
🏷️ Alan Adı (Domain)
Örneğin bu adreste eba kısmı alan adıdır. Karışık sayılar yerine akılda kalıcı bir isimle siteye ulaşmamızı sağlar. Alan adında Türkçe karakter ve boşluk kullanılmaz.
🌍 Site Uzantıları
Site uzantıları, alan adının sonunda yer alır ve genellikle sitenin türünü veya amacını gösterir. EBA örneğinde uzantı .gov.tr'dir.
.com – Başta ticari siteler için kullanılmıştır; günümüzde her türlü site tarafından kullanılabilir.
.org – Genellikle kâr amacı gütmeyen dernek, vakıf ve topluluklar tarafından kullanılır.
.net – İlk başta ağ ve internet hizmetleri için kullanılmıştır; artık genel amaçlı da kullanılmaktadır.
.edu – Eğitim kurumları (özellikle üniversiteler) tarafından kullanılır.
.gov – Devlet kurumları için ayrılmıştır. Herkes alamaz, sadece resmî kurumlar alabilir.
.k12.tr – Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okulların web sitelerinde kullanılır.
🗺️ Ülke Uzantıları
Bazı site adreslerinin sonunda ülke kısaltmaları bulunur. Bu kısaltmalar, sitenin hangi ülkeye ait olduğunu gösterir. EBA örneğinde .tr uzantısı Türkiye’yi gösterir.
💡 Unutma: https://www.eba.gov.tr adresine baktığında; protokolü (https), alan adını (eba), site uzantısını (.gov) ve ülke uzantısını (.tr) görebilirsin.
Web Tarayıcılar (Browser)
İnternet üzerindeki web sitelerine ve çevrimiçi içerikleri görüntülememizi sağlayan programlardır.
En Çok Kullanılan Web Tarayıcılar
Google Chrome
En hızlı ve en çok kullanılan tarayıcılardan biridir.
Mozilla Firefox
Güvenli ve hızlı bir tarayıcıdır. Gizliliğe önem verir.
Safari
Apple cihazlarda kullanılan hızlı ve güvenli bir tarayıcıdır.
Opera
Yerleşik reklam engelleyici ve VPN özellikleri ile bilinir.
Microsoft Edge
Windows ile uyumlu, hızlı ve modern bir tarayıcıdır.
Arama Motorları
İnternet üzerinde arama yapmamızı sağlayan web sayfalarıdır.
Popüler Arama Motorları
www.google.com.tr
En çok kullanılan arama motorudur. Hızlı ve en fazla sonuç sunar.
www.yandex.com.tr
Harita ve görsel aramalarında güçlü bir arama motorudur.
www.bing.com
Microsoft’un arama motorudur. Güzel görsel sonuçlarıyla bilinir.
www.yahoo.com
Haber ve gündem bilgilerini öne çıkaran bir arama motorudur.
İnternette Doğru Arama Nasıl Yapılır?
1. Basit Kalıplar Kullanarak Arama Yapın.
2.Aramak istediğiniz kelime öbeğini tırnak işaretleri içinde yazdığınızda, arama motoru bu kelimelerin geçtiği içerikleri arar.
3. Belirli bir web sitesinde arama yapmak için site: operatörünü kullanabilirsiniz.
Bu arama, Wikipedia sitesindeki yapay zeka ile ilgili sayfaları listeler.
4.Belirli bir dosya türünü aramak için filetype: operatörünü kullanabilirsiniz.
Bu arama, yalnızca PDF formatındaki yapay zeka belgelerini getirir.
5.Hızlı bilgi almak için doğrudan sorular sorabilirsiniz.
6.Arama motoruna belirli bir konuma özgü aramalar yapmak için ilgili konumu ekleyebilirsiniz.
7. Kısaltma kullanmayınız.
Kısaltma kullandığımızda arama motorları aradığımız içerikten farklı sonuçları da karşımıza getirebilir veya arama motoru metni düzeltmenizi isteyebilir.
8. İhtiyacınıza göre Görsel Arama ve Sesli Arama da kullanılabilir.
Görsel Arama
İnternet üzerindeki görselleri bulmak veya bir görseli kullanarak arama yapmak için kullanılan bir yöntemdir. Bu tür aramalar, belirli bir görselin kaynağını bulmak, benzer görselleri keşfetmek veya görselin içerdiği bilgiyi öğrenmek için yapılır.
Sesli Arama
Kullanıcıların sesli komutlar vererek arama yapmasını sağlayan bir teknolojidir. Sesli arama, özellikle mobil cihazlar ve akıllı asistanlar (Google Assistant, Siri, Alexa) üzerinde popülerdir. Kullanıcılar, konuşarak sorgularını girer ve arama motoru bu sorguları anlayıp ilgili sonuçları sunar.
İnternette Bilgi Kaynakları
İnternette araştırma yaparken birçok farklı bilgi kaynağı kullanırız. Ancak her kaynak aynı derecede güvenilir değildir. Aşağıdaki kutucuklar, öğrencilerin kolayca ayırt edebilmesi için hazırlanmıştır.
🏛️ Resmi Kurum Siteleri
Bu siteler devlet kurumlarına aittir ve en güvenilir kaynaklardandır.
- .gov.tr – Türkiye Cumhuriyeti kurumları
- .edu.tr – Okullar ve üniversiteler
📘 Eğitim Siteleri
Dersler, konular ve öğretici içerikler sunarlar.
- EBA
- TÜBİTAK Bilim Çocuk
- Okul ve öğretmen siteleri
📰 Haber Siteleri
Güncel bilgiler verir ancak bazen hata olabilir.
- Tanınmış haber ajanslarını tercih et.
✍️ Bloglar ve Forumlar
Kişisel görüş içerir. Her zaman doğru olmayabilir.
⚠ Güvenilirliği mutlaka kontrol edilmelidir.🎥 Video ve Sosyal Medya
Kısa süreli bilgi verir ancak herkes içerik üretebilir.
⚠ Bilgi doğrulaması şarttır.İnternette Bilgi Doğrulama
İnternette bulduğumuz her bilgi doğru olmayabilir. Bu yüzden bilgiyi kontrol etmek çok önemlidir. Aşağıdaki görsel kutucuklar, doğrulama adımlarını kolayca öğrenmeni sağlar.
👤 1. Kaynağa Bak
Bilgiyi kim yazmış? Resmi kurum mu, uzman mı?
✔ Güvenilir kaynaklar: .gov.tr, .edu.tr📅 2. Tarihi Kontrol Et
Bilgi çok eski olabilir. Yayınlanma tarihine bak.
✔ Güncel olmasına dikkat et.🔗 3. Başka Kaynaklarla Karşılaştır
Aynı bilgi başka sitelerde de aynı mı?
✔ En az 2 güvenilir siteden kontrol et.🎯 4. Amacı Değerlendir
Bilgi seni bilgilendirmek için mi? Reklam mı?
⚠ Reklam içeriklerine dikkat et.📚 5. İçerik Uygun Mu?
Aradığın soruya gerçekten cevap veriyor mu?
✔ Konuyla ilgisiz bilgileri ele.💡 Küçük Bilgi Kontrol Listesi
- Kaynak güvenilir mi?
- Tarih güncel mi?
- Aynı bilgi başka yerde de var mı?
- Reklam veya yönlendirme içeriyor mu?
- Konuyla gerçekten ilgili mi?
Bu Gönderiye Yorum Yapılmamış